Aanvullend prenataal onderzoek
Inleiding
Tijdens de eerste controle bekijken wij of jullie een verhoogde kans hebben op een kindje met een aangeboren afwijking. Te denken valt bijvoorbeeld aan een belaste familieanamnese. Als je ouder bent dan 36 jaar dan kom je in aanmerking voor prenatale diagnostiek (vruchtwaterpunctie, vlokkentest, artikel 2 echo). Indien je dit wenst, verwijzen wij je naar een van de ziekenhuizen.
Elke zwangere vrouw vraagt zich af of haar baby wel gezond zal zijn. Gelukkig worden de meeste kinderen gezond geboren. Maar een klein aantal kinderen, zo'n 4 %, heeft bij de geboorte een erfelijke aandoening of een aangeboren afwijking. Hierin zijn ook kleine afwijkingen zoals een grote moedervlek meegerekend. Naast de prenatale diagnostiek bestaat er ook prenatale screening voor de laagrisico zwangeren. Dit is onderzoek om te voorspellen of je kindje een verhoogde kans heeft op een aangeboren afwijking. Het gaat hierbij om een kansberekening, de testen geven geen volledige zekerheid! De afwijkingen waarop gescreend kan worden zijn beperkt en verschillen per onderzoek. De testen brengen geen risico mee voor de zwangerschap.
Vanaf januari 2006 heeft de overheid besloten dat alle zwangere vrouwen mogen kiezen voor prenatale screening nadat zij goede voorlichting hebben gehad.
De verschillende soorten prenatale screening
- Combinatietest
Deze test bestaat uit een bloedonderzoek bij de moeder en het meten van de nekplooi bij het kindje middels echoscopie: de NT-meting. De uitslagen van deze testen worden gecombineerd en samen met de leeftijd van de moeder wordt hieruit een risico berekend. De bloedtest dient te worden afgenomen tussen de 10e en de 14e zwangerschapsweek. De nekplooimeting dient te worden uitgevoerd tussen de 12e en de 14e zwangerschapsweek. Bij deze test wordt alleen gekeken naar de kans op een kind met het Syndroom van Down. Deze test wordt niet vergoedt door de verzekeraar als je jonger bent dan 36 jaar. - De 20 weken screenings echo
Bij een zwangerschapsduur van 20 tot 24 weken kan er uitgebreid echoscopisch onderzoek plaats vinden. Alle organen van het kindje worden dan nauwkeurig bekeken. Ook de ledematen, het hoofd en de romp worden beoordeeld. De kans is erg groot dat ernstige aangeboren afwijkingen gezien worden, maar een echo is geen garantie voor een gezond kind of een kind zonder aangeboren afwijkingen!
De uitslag
Ouders die kiezen voor prenatale screening hopen natuurlijk dat de uitslag goed is. Een goede uitslag stelt je gerust maar sluit de kans op het krijgen van een kind met een aangeboren aandoening niet 100% uit. Een slechte uitslag veroorzaakt onrust en brengt nieuwe keuzes met zich mee: laat je aanvullend onderzoek verrichten? Wat houdt dit onderzoek in? Wat zijn de risico’s van deze onderzoeken? Bij een kansberekenende test (combinatietest of tripletest) is de uitslag een getal dat de kans weergeeft op het krijgen van een kind met een aandoening. De grens is gelegd bij kans 1: 250. Als de kans 1: 250 is of groter, bijvoorbeeld 1: 175, komt men in aanmerking voor prenatale diagnostiek. De kansberekende testen geven alleen aan of er een verhoogde kans is op een afwijking, zonder uitsluitsel te bieden. Als de test een verhoogde kans aangeeft kan de onzekerheid toenemen en daardoor het vertrouwen in de zwangerschap beïnvloeden. Het kan dan moeilijk zijn om van vervolgonderzoek af te zien, ondanks dat de kans bestaat dat het kindje geheel gezond is.
Voor meer informatie en ook in ander talen:
www.rivm.nl/zwangerschapsscreening
www.prenatalescreening.nl
www.zwangernu.nl
www.kiesbeter.nl
www.nvog.nl
www.knov.nl
Keuzevrijheid betekent kiezen
Het feit dat er tegenwoordig technieken zijn waarmee aanstaande ouders hun ongeboren kind kunnen laten onderzoeken, plaatst je als aanstaande ouder voor keuzes. Wil je een test of niet? En zo ja, welke testen wilt je doen en wat doe je als de uitslag van de test slecht uit valt? Laat je goed informeren voordat je de keuze maakt, wij kunnen hierbij helpen.